WEB 2.0

Το WEB 2.0 είναι μια πιο εξελιγμένη μορφή του διαδικτύου και καλύπτει μία ευρεία σειρά εργαλειών και υπηρεσιών. Η ιδέα του web 2.0 δημιουργήθηκε μετά από μία συζήτηση που είχε ο Tim O'Reilly με την Medialive International το 2004. Πιο συγκεκριμένα, ο Tim O'Reilly αναφέρει τον web 2.0 ως "μία επιχειρηματική επανάσταση στη βιομηχανία των υπολογιστών, η οποία προκλήθηκε από την εμφάνιση του διαδικτύου σαν πλατφόρμα και της προσπάθειας να καταλάβουν οι χρήστες τους κανόνες για την επιτυχία σ' αυτήν την νέα πλατφόρμα." Κάποια πολύ γνωστά παραδείγματα του Web 2.0 είναι το Youtube, wikipedia, Blogger, My space και Google.



Αρκετές πληροφορίες για το τι είναι το WEB 2.0 δίνονται από το παραπάνω βίντεο,
το οποίο δημιουργήθηκε από τον καθηγητή πολιτισμικής ανθρωπολογίας (Cultural Anthropology )
Michael Wesch του Kansas State University.


WIKI

Μία πολύ γνωστή εφαρμογή του web 2.0 είναι το wiki. Το όνομα του προέρχεται από την χαβανέζικη λέξη "wikiwiki" που σημαίνει γρήγορα. Το πρώτο wiki ανακαλύφθηκε το 1994 από τον Ward Cunningham και εγκαταστάθηκε στο διαδίκτυο το 1995. Είχε αρκετούς χρήστες οι οποίοι στη συνέχεια δημιούργησαν τα δικά τους wiki. Το Wiki αυτό είναι ευρύτερα γνωστό ως Wiki Wiki Web και φιλοξενείται στην ιστοσελίδα: http://c2.com/cgi/wiki?WelcomeVisitors . Δημιουργήθηκε στην κοινότητα των design pattern σαν ένα συμπλήρωμα του Portland Pattern Repository για να διευκολύνει τη συνεργασία πολλών προγραμματιστών. Γι' αυτόν τον λόγο, το wiki είναι ένα πολύ καλό εργαλείο για εκπαίδευση και συνεργασία εξ' αποστάσεως.

Σ' ένα wiki διάφορα άτομα μπορούν να γράφουν μαζί. Δεν υπάρχει έλεγχος για το αν αυτά που γράφονται είναι σωστά ορθογραφικά ή αληθεύουν. Είναι χρέος του κάθε χρήστη να ελέγχει την ορθότητα των όσων γράφει και να προσέχει την συμπεριφορά του. Το φαινόμενο της ανεπιθύμητης τροποποίησης υπάρχει, αλλά ευτυχώς σταματάται εύκολα ή αναστρέφεται γρήγορα. Αν ένας χρήστης κάνει κάποιο λάθος, ο επόμενος μπορεί να το διορθώσει. Μπορεί επίσης να προσθέσει κάτι νέο στη σελίδα, πράγμα που επιτρέπει την συνεχή βελτίωση και ενημέρωση.
Γενικά, υπάρχουν δύο τρόποι συγγραφής σε ένα wiki. Ο πρώτος είναι η διαχείριση εγγράφων (document mode), όπου ο καθένας γράφει κάτι ανώνυμα και οι άλλοι το τροποποιούν καταλήγοντας σε ένα άρθρο στο οποίο έχουν εκφράσει πολλοί άνθρωποι την γνώμη τους. Ο δεύτερος τρόπος είναι ο thread mode, στον οποίο οι συμμετέχοντες συνεχίζουν συζητήσεις αφήνοντας υπογεγραμμένα μηνύματα. Κάποιοι επιλέγουν να αφήσουν τα αρχικά μηνύματα ανέπαφα και μία συλλογή μηνυμάτων εξελίσσεται. Οι χρήστες έχουν το δικαίωμα κατοχής υπογραφής και δικιάς τους σελίδας. Η υπογραφή μπαίνει στο κείμενο, το οποίο έχει τροποποιήσει ο χρήστης.

Επιπλέον, τα wikis έχουν και δύο καταστάσεις. Την κατάσταση ανάγνωσης, η οποία είναι και προεπιλεγμένη και το wiki μοιάζει με κανονική ιστοσελίδα και την κατάσταση τροποποίησης, στην οποία μεταβαίνει ένας χρήστης όταν θέλει να αλλάξει κάτι στο περιεχόμενο.

Ακόμη, τα περισσότερα wikis έχουν και τον δικό τους κώδικα συγγραφής. Οι κανόνες συγγραφής ποικίλουν ανάλογα το wiki.

Τα περισσότερα wikis υποστηρίζουν και την παρακολούθηση πρόσφατων αλλαγών που έγιναν. Αν οι χρήστες έχουν μπει με τον κωδικό τους, τότε οι αλλαγές που κάνουν καταγράφονται στο όνομα τους, αλλιώς καταγράφονται στην IP ενός ανώνυμου χρήστη.
Επίσης, τα wikis χαρακτηρίζονται από μια ποικιλία μοναδικού μοιράσματος πληροφοριών και συνεργατικά χαρακτηριστικά, τα οποία τα κάνουν ιδανικά για περιβάλλοντα συνεργατικής μάθησης και είναι ένας καλός τρόπος για να μάθουν να συνεργάζονται οι μαθητές μεταξύ τους. Η συνεργατική μάθηση οδηγεί σε μία θετική αλληλεξάρτηση των μελών της ομάδας, ατομική ευθύνη, πρόσωπο με πρόσωπο συνεργασία και κατάλληλη χρήση συνεργατικών δεξιοτήτων. Οι συνεργατικές ομάδες επιτυγχάνουν υψηλότερα επίπεδα σκέψεως και διατηρούν πληροφορίες περισσότερο καιρό από τους μαθητές που δουλεύουν ατομικά. Τα wikis ενισχύουν την ασύγχρονη επικοινωνία και την συνεργατική μάθηση μεταξύ των μαθητών και προάγουν την συνεργασία και όχι τον ανταγωνισμό.

Η συνεργατική μάθηση παίζει σημαντικό ρόλο σε μια εποικοδομητική παιδαγωγική μέθοδο, στην οποία κλίνει η εξ΄αποστάσεως εκπαίδευση. Ο δομητισμός από μόνος του δεν προτείνει κάποια συγκεκριμένη παιδαγωγική μέθοδο, αλλά περιγράφει πως γίνεται η εκμάθηση. Γενικά, βλέπει την γνώση σαν κάτι που δημιουργείται παρά δίνεται και θεωρεί ότι οι νέες πληροφορίες που μαθαίνει ένα άτομο προσαρμόζονται σε ήδη υπάρχουσες.

Τα τελευταία χρόνια, όσοι ασχολήθηκαν με την μάθηση εξ' αποστάσεως, γνωρίζουν ποιά είναι τα οφέλη σε περιβάλλοντα εποκοδομητικής μάθησης. Γι' αυτόν τον λόγο υπάρχει ένα πρόσφατο ενδιαφέρον για τα wikis στην εκπαίδευση.


Ελέγχοντας τις αλλαγές

Τα wikis είναι σχεδιασμένα με το σκεπτικό της εύκολης διόρθωσης των λαθών, παρά με το γίνονται δύσκολα τα λάθη. Έτσι, ενώ τα wikis είναι διαθέσιμα στο ευρύ κοινό, παρέχουν τρόπους για να πιστοποιηθεί η ισχύς των πρόσθετων προσθέσεων που έγιναν στο σώμα των σελίδων. Οι τρόποι είναι οι εξής:
  • Πρόσφατες αλλαγές. Είναι μία λίστα που μετράει πρόσφατες αλλαγές ή μία λίστα από όλες τις αλλαγές που έγιναν σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
  • Ιστορικό αλλαγών. Καταγράφει όλες τις εκδόσεις μίας σελίδας wiki.
  • Diff χαρακτηριστικό. Απεικονίζει τις διαφορές μεταξύ δύο αρχείων που έχουν τροποποιηθεί.


WIKIPEDIA

Ένα πολύ γνωστό παράδειγμα wiki είναι η wikipedia (ή στα ελληνικά βικιπαίδεια) (www.wikipedia.org). Ξεκίνησε στις 15 Ιανουαρίου 2001 και κατέληξε να είναι η μεγαλύτερη ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια που υπάρχει. Υπάρχουν πάνω από 75000 ενεργοί συντελεστές που δουλευούν σε περισσότερα από 10.000.000 άρθρα σε περίπου 260 γλωσσικές εκδόσεις της wikipedia, ανάμεσα στις οποίες είναι και η ελληνική (29.855). Δέκα εκδόσεις έχουν περισσότερα από 100.000 άρθρα η κάθε μια: Αγγλική(2.641.000), Γερμανική (832.000), Γαλλική(733.000), Πολωνική (556.000), Ιαπωνική (540.000), Ολλανδική (500.000), Ιταλική(519.000), Πορτογαλική (442.000), Ισπανική (421.000), και Ρωσική (334.000). Η Γερμανική έκδοσή της έχει διανεμηθεί σε compact disc καθώς και άλλες εκδόσεις έχουν αντιγραφεί από διάφορους ιστοχώρους.
logo.jpg

Η wikipedia λειτουργεί από το μη κερδοσκοπικό ίδρυμα Wikimedia, στο οποίο λειτουργούν και άλλα προγράμματα που αναπτύσσονται συνεργατικά, όπως η wikipedia. Αυτά τα προγράμματα είναι:
  • Wikictionary (βικιλεξικό). Είναι ένα πολύγλωσσο λεξικό
  • Wikibooks (βικιβιβλία). Eίναι μία συλλογή εγχειριδίων και βιβλίων ανοιχτού περιεχομένου
  • Wikinews (βικινέα). Περιέχονται νέα από όλο τον κόσμο
  • Wikiquote (βικιφθέγματα). Αναφέρονται αποφθέγματα σε όλες τις γλώσσες
  • Wikisource (βικιθήκη). Περιέχονται κέιμενα από ποίηση, λογοτεχνία κ.α.
  • Wikispecies (βικιείδη). Μία μεγάλη ταξινομημένη βάση με είδη ζώων, φυτών και άλλες μορφές ζωής
  • Wikiversity (βικιεπιστήμιο). Είναι μία κοινότητα για τη δημιουργία και τη χρήση ελεύθερου υλικού μαθήσεως και δραστηριοτήτων.

Υπέρ και κατά της χρήσης των Wikis

Πλεονεκτήματα:

  • Καθένας μπορεί να συμμετέχει στη σύνταξη-διόρθωση του περιεχομένου
  • Ευκολία στην εκμάθηση και στη χρήση
  • Εξοικονόμηση χρόνου στην έκδοση και την ανανέωση του περιεχομένου
  • Δυνατότητα συνεργασίας στο ίδιο έργο ανθρώπων που βρίσκονται σε διαφορετικά μέρη του πλανήτη
  • Το λογισμικό κρατάει στοιχεία για κάθε τροποποίηση που γίνεται και η επαναφορά μιας προηγούμενης έκδοσης κάποιου άρθρου αποτελεί μια απλή διαδικασία
  • Ευρύνει την πρόσβαση στις διαδικτυακές εκδόσεις και για χρήστες με περιορισμένες τεχνολογικές γνώσεις
  • Το wiki δεν έχει προκαθορισμένη δομή – συνεπώς είναι ένα ευέλικτο εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεγάλο εύρος εφαρμογών
  • Υπάρχει μεγάλη ποικιλία από ανοικτού κώδικα λογισμικό wiki, συνεπώς το κόστος του δικαιώματος χρήσης δεν πρέπει να αποτελεί εμπόδιο στην εγκατάσταση ενός wiki από ένα ίδρυμα.

Μειονεκτήματα:

Τα χαρακτηριστικά που υπό κάποιες συνθήκες θεωρούνται πλεονεκτήματα, υπό άλλες συνθήκες μπορούν να αποτελέσουν μειονεκτήματα.
  • Ο καθένας μπορεί να τροποποιήσει το περιεχόμενο και μπορεί αυτό να αποτελεί υπερβολική ελευθερία για κάποιες εφαρμογές, για παράδειγμα όταν πρόκειται για εμπιστευτικά έγγραφα. Ωστόσο υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισης της πρόσβασης που έχουν οι χρήστες στο περιεχόμενο.
  • Το wiki είναι ευάλωτο στο spam και τον βανδαλισμό αν δεν γίνουν οι απαραίτητες ρυθμίσεις και χειρισμοί προστασίας. Όμως υπάρχουν εύκολοι τρόποι επαναφοράς μιας σελίδας. Επίσης, ο περιορισμός της πρόσβασης μόνο σε εγγεγραμμένους στη σελίδα χρήστες ελαχιστοποιεί τον βανδαλισμό που προκύπτει από προγράμματα που παράγουν αυτόματα spam (spam-bots).
  • Είναι απαραίτητη η σύνδεση στο internet για την προαγωγή της συνεργασίας, αλλά σημειώνονται εξελίξεις στις τεχνολογίες παραγωγής εκτυπώσιμων εκδόσεων των άρθρων.
  • Η ευελιξία της δομής ενός wiki μπορεί να σημαίνει ότι η πληροφορία γίνεται ανοργάνωτη. Όσο μεγαλώνει το μέγεθος ενός wiki, η κοινότητα σχεδιάζει και διαχειρίζεται τη δομή του συλλογικά.

Εφαρμογές που Βασίζονται στο Wiki


WikiWikiWeb
Το WikiWikiWeb είναι η πρώτη εφαρμογή wiki που έχει πραγματοποιηθεί και περιελάμβανε διάφορα θέματα σχετικά με την τεχνολογία λογισμικού . Ο όρος wiki που αναφέρεται σε sites με ιστοσελίδες στις οποίες μπορούν να γράψουν οι χρήστες , πχ Wikipedia , προήλθε από το αρχικό wiki. Αναπτύχθηκε από τον Ward Cunningham το 1994 και η ονομασία του προήλθε από την χαβανέζικη λέξη “wiki” που σημαίνει γρήγορα.
Η ως τώρα δημοτικότητα των wikis ,οφείλεται στην ιδέα των editors και των επισκεπτών του WikiWikiWeb, να δημιουργήσουν δικές τους ιστοσελίδες, που να μπορούν να διαμορφωθούν από τους χρήστες . Κατά αυτόν τον τρόπο προέκυψαν νέες μηχανές wiki και νέα wikis . Οι νέες κοινότητες wikis σχετιζόταν με θέματα διαφορετικά από τον προγραμματισμό.
Wikimedia Foundation
Η Wikimedia Foundation είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε στις 20 Ιουνίου του 2003 από τον Jimmy Wales, και έχει ως έδρα την Florida των ΗΠΑ .
Στόχος αυτού του οργανισμού είναι η ανάπτυξη wiki-based projects και η δωρεάν παροχή τους στο κοινό .Η ανάπτυξη αυτών των projects οφείλεται κυρίως σε δωρεές .
Προσωπικό της Wikimedia
Το προσωπικό της απαρτίζεται κυρίως από εθελοντές : προγραμματιστές , server administrators , τεχνικούς και communications managers . Επιπλέον το Advisory Board (ένα παγκόσμιο δίκτυο ειδικών ) προσφέρει αφιλοκερδώς τη βοήθειά του σε νομικού , τεχνολογικού και αναπτυξιακού προσανατολισμού θέματα
Projects
Παρακάτω βλέπουμε μερικά από τα πιο σημαντικά wiki – projects που έχει αναλάβει η Wikimedia :
Wikipedia
15-1-2001
Εγκυκλοπαίδεια που περιλαμβάνει περισσότερα από 7 εκατομμύρια άρθρα σε 250 γλώσσες
Wictionary
12-12-2002
Λεξικό , συνώνυμα ,ετυμολογίες , μεταφράσεις
Wikibooks
7-10-2003
Συλλογή εκπαιδευτικού υλικού και βιβλίων
Wikiquote
7-10-2003
Συλλογή quotations
Wikisource
24-11-2003
Project που παρέχει και μεταφράζει έγγραφα όπως δημόσια έγγραφα
Wikimedia Commons
7-9-2004
Αποθήκη εικόνων, ήχου και video με πάνω από 1,000,000 αρχεία
Wikimedia Incubator

Ελέγχει νέα Wikimedia projects και εκδόσεις παλαιών projects σε νέες γλώσσες
Wikispecies
13-9-2004
Κατάλογος ειδών : ζώα βακτήρια πλαγκτόν και άλλα είδη ζωής
Wikinews
3-12-2004
Νέα από διάφορες χώρες του κόσμου
Wikiversity
15-8-2006
Μαθήματα, υλικό και tests


Δημιουργία WIKI


Η δημιουργία ενός wiki είναι αρκετά απλή. Υπάρχουν οι λεγόμενες wiki farms, που είναι ένας διακομιστής ή πολλοί μαζί και παρέχουν φιλοξενία σε ένα wiki ή σε ένα σύνολο από wikis. Το μόνο που έχει να κάνει είναι να επισκεφτεί κάποιος που επιθυμεί να δημιουργήσει ένα wiki είναι να επισκευτεί μία wiki farm και ακολουθόντας τις οδηγίες να κατασκευάσει το δικό του wiki.
Η διαδικασία για δημιουργία wiki στο pbwiki είναι αρχικά ο χρήστης να επιλέξει την δημιουργία νέου wiki. Στη συνέχεια, να βάλει ένα όνομα για το wiki, κωδικό και email και είναι έτοιμο.
Οι περισσότερες wiki farms έχουν οδηγίες για βοήθεια και έναν χώρο στον οποίο μπορεί κάποιος να πειραματιστεί και να δεί πως είναι το περιβάλλον και ο τρόπος γραψίματος (αμμοδοχείο).
Κάποιες προτεινόμενες wiki farms για κατασκευή wiki είναι:

SeedWiki
EditThis
PBWIKI
TWIKI
Wikispaces

Δημιουργία wiki στο Wikispace


Αρχικα επισκέπτεστε την σελίδα http://wikispaces.com και στην αρχική σελίδα συμπληρώνετε την παρακάτω φόρμα με τα στοιχεία σας. Στη συνέχεια, πατάτε και join και το wiki σας έχει δημιουργηθεί.
join_now.jpg




Wikispaces : tilewiki - all changes